Hoe lang gaat een windmolen mee en wat gebeurt er daarna?

Hoe lang gaat een windmolen mee? Gemiddeld 20 tot 25 jaar, dat is namelijk de ontwerplevensduur. Met goed onderhoud draaien moderne turbines in de praktijk vaak zelfs door tot 25 à 30 jaar. Hoor je ergens 15 jaar, dan gaat dat meestal over de financiële afschrijving of subsidieperiode, niet over de techniek.

Daarna komt de echte vraag: wat doe je met een stalen toren van tientallen meters hoog, honderden tonnen zwaar en vol metalen onderdelen? Het antwoord is grotendeels: recyclen. Precies het werk waar Krommenhoek Metals sinds 1925 in zit.

Meer over de gemiddelde levensduur

Fabrikanten ontwerpen een windturbine voor 20 tot 25 jaar. In de praktijk halen veel turbines die grens makkelijk en draaien ze na inspectie nog jaren door. Andere vallen eerder uit door mechanische slijtage, zware weersbelasting of simpelweg omdat het niet meer uit kan. Een turbine is dus niet “op” zodra hij een bepaalde leeftijd bereikt.

Op zee gelden zwaardere omstandigheden: zout water, corrosie, hogere windbelasting en lastige bereikbaarheid. Toch gaat een offshore turbine niet per definitie korter mee, want hij is voor die omstandigheden ontworpen. Dat offshore turbines soms al na 15 jaar plaatsmaken, komt vooral doordat een nieuwer model zoveel meer stroom levert dat doordraaien met de oude niet meer loont.

Technisch versleten is iets anders dan afgeschreven

Online lopen drie begrippen door elkaar. De technische levensduur is hoe lang een turbine veilig en betrouwbaar functioneert. De financiële afschrijving is een boekhoudkundige periode, vaak 15 jaar. En de economische levensduur is hoe lang het loont om de turbine te laten draaien, afhankelijk van stroomprijs, onderhoudskosten én wat een nieuwe turbine zou opbrengen. Een volledig afgeschreven windmolen kan dus technisch nog jaren mee. Zo simpel is het.

Welke onderdelen slijten het snelst?

Niet elk onderdeel van een windmolen gaat even lang mee. Sommige componenten vervang je tussentijds, terwijl de stalen toren vaak nog tientallen jaren overeind staat. De jaartallen hieronder zijn indicatief en verschillen per fabrikant, locatie en belasting:

Lagers en tandwielkasten. Constante mechanische belasting, soms al na 10 jaar aan vervanging toe.
Rotorbladen (wieken). Vermoeidheidsschade, UV-straling en inslagen zorgen voor flinke slijtage.
Generatoren en elektrische componenten. Gevoelig voor warmte en spanning, gemiddeld 15 tot 20 jaar.
Remmen en hydraulische systemen. Veel beweging, dus eerder aan de beurt.
De stalen toren. Meestal het taaiste onderdeel: met goed onderhoud makkelijk 30 jaar of langer.

Dat een lager of generator vervangen moet worden, betekent dus niet dat de hele windmolen aan zijn eind is.

Na 25 jaar: verlengen, repoweren of slopen

Aan het einde van de ontwerplevensduur volgt een technische inspectie. Op basis daarvan zijn er drie mogelijke uitkomsten:

Levensduurverlenging. De turbine kan veilig door, eventueel met vervangen of versterkte onderdelen.
Repowering. Oude turbines maken plaats voor nieuwere, meestal grotere modellen die per stuk fors meer stroom leveren.
Ontmanteling. Loont verlengen of repoweren niet, dan gaat de turbine uit elkaar en vinden de materialen hun weg terug de keten in.

In de meeste gevallen kiest de sector voor vervanging. Een turbine uit 2000 levert per draaiuur namelijk een fractie van wat een moderne turbine produceert. Slopen en recyclen is dan zowel economisch als voor het milieu de betere keuze. Dat is werk dat wij kennen: eerder haalden we een havenkraan van ruim 475 ton uit elkaar en verwerkten we een compleet boorplatform. Bij decommissioning nemen we daarom graag het hele traject van ontmanteling tot verwerking uit handen.

Welke metalen zitten er in een windmolen?

Een windmolen is een schatkamer aan terugwinbaar metaal. Zo’n 85 tot 90 procent van de massa bestaat uit materialen die goed te recyclen zijn. Dat maakt windmolen recyclen tot een serieuze industriële activiteit. In een gemiddelde onshore turbine van 2 MW zit onder andere:

Staal. Verreweg het grootste aandeel, vooral in de toren en het frame. Zo’n 80 tot 90 procent van het totale gewicht.
Koper. In de generator, kabels en elektrische installaties. Bij offshore parken komt daar de zeekabel nog bij.
Aluminium. In de gondel en elektrische componenten.
Zeldzame aardmetalen. Vooral in permanente magneetgeneratoren, zoals neodymium en dysprosium. Schaars en waardevol.
Gietijzer. In bepaalde constructieve onderdelen.

Windmolenwieken: het lastigste stuk van de puzzel

Windmolenwieken recyclen is de grootste uitdaging. De bladen bestaan uit glasvezelversterkte kunststof of koolstofvezel: composieten die je niet zomaar smelt of scheidt. Jarenlang gingen deze bladen grotendeels de stort of de oven in. Er komen nu steeds meer technieken bij, van mechanisch vermalen tot vulmiddel voor cement tot chemische processen die de vezels heel laten.

Alle metalen die bij de demontage van wieken vrijkomen, zoals bevestigingsbouten, lagers en ingebedde stalen delen, winnen we wél gewoon terug. Dat is precies wat windmolens recyclen bij Krommenhoek Metals inhoudt: scherp scheiden, verwerken en elke stroom naar de juiste bestemming brengen.

Wat levert een windmolen op aan schroot?

Dat hangt sterk af van het type en de grootte. Een gemiddelde onshore turbine van 2 MW weegt bijvoorbeeld zo’n 250 tot 300 ton, waarvan een groot deel terugwinbaar metaal is. Een moderne offshore turbine van 6 MW daarentegen loopt op tot meer dan 1.000 ton materiaal, met een flinke hoeveelheid koper, aluminium en staal met directe marktwaarde.

Bij Krommenhoek Metals rekenen we af op basis van actuele schrootprijzen, met een weegbon erbij. Geen verrassingen achteraf. Zo doen we al ruim honderd jaar zaken: een woord is een woord.

Veelgestelde vragen over windmolens

Kan een windmolen 30 jaar meegaan?

Ja, mits inspecties uitwijzen dat de constructie en de belangrijkste componenten nog veilig zijn. Levensduurverlenging is inmiddels een gangbaar scenario.

Wat gebeurt er met een windmolen als hij wordt gesloopt?

Staal, koper en aluminium gaan volledig de recycling in. De rotorbladen zijn lastiger te verwerken en vormen nog een technische uitdaging.

Kan ik metalen van een windmolen kwijt bij Krommenhoek Metals?

Ja. Vanaf 1.000 kg halen we het metaal gratis bij je op, door heel Nederland, en voor een sloopproject plaatsen we containers van 20, 30 of 40 m³ op locatie.